Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı daha geniş gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de ince tonları siler. Güç dilde düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir not yeterli olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı bozulur.